Artikel

Opening Maand van de Geschiedenis met OVT in Openluchtmuseum

Op 1 oktober beet OVT de spits af met een live radio-uitzending vanuit het Nederlands Openluchtmuseum te Arnhem. De grofweg 150 mensen uit het publiek werden meegenomen in een aantal zeer uiteenlopende onderwerpen. Hieronder vind je het (beeld)verslag van de Reizende Reporters: Hugo Schalkwijk en Rachelle Stoffels.

Na een korte wandeling door de nieuw geopende Canon van de Nederlandse geschiedenis in het Nederlands Openluchtmuseum begint de uitzending met een heftige vraag: Wat is geluk nou eigenlijk?

 

Herman Pleij, neerlandicus en essayist van deze Maand van de Geschiedenis probeert deze vraag te beantwoorden. “Het woord geluk kan veel betekenen, van mazzel tot aan de meest diepzinnige emotionele ervaringen. Echt geluk, is exclusiever, iets onverklaarbaars, iets dat je ineens kan overvallen.” De zoektocht naar dit gevoel is de afgelopen decennia sterk veranderd. “De sleutel tot het eeuwige leven ligt niet meer bij de dominees en priesters, maar bij de chirurg.” Columnist Nelleke Noordervliet vat Pleij’s thema’s samen: “Gelukkig zijn is een talent, net als tekenen. Iedereen kan het leren, maar het ware tekenen is alleen voor de enkeling die er geen moeite voor hoeft te doen.”

Na dit korte gelukscollege vertelt Frank Gerits over een zwarte bladzijde uit de geschiedenis van onze zuiderburen. Het verdachte vliegtuigongeluk van Dag Hammerskjöld in 1961. Nieuw bewijs zou mogelijk wijzen op Belgische betrokkenheid bij het neerhalen van het vliegtuig van de toenmalig secretaris-generaal van de Verenigde Naties. “Het past in ieder geval in het plaatje, daar de Belgen ook betrokken waren bij de moord op de ministers-presidenten van Congo en Rwanda.”

Dat men gelukkig kan worden van eten is voor veel mensen duidelijk, maar kunnen we zo ver gaan dat we een simpel gerecht als hutspot verheffen tot nationaal symbool? Jacques Meerman vertelt in zijn boek Kleine geschiedenis van de hutspot over de met hutspot gevulde pot die na het beleg van Leiden in 1574 door een uitgehongerde Leidenaar werd gevonden. Zo werd het gerecht een symbool voor de Nederlandse onafhankelijkheid. De originele hutspot is niet eens echt Nederlands, vertelt Meerman, maar: “De Nederlanders zijn wel de enige voor wie hutspot een emotionele betekenis heeft.”

Van geluk door hutspot schakelen we naar de gelukkige vondst van Tycho van den Hoof. Tijdens zijn reis door Namibië liep hij per toeval tegen een, naar verluid door Koreanen gebouwd, onafhankelijkheidsmonument aan. Uit het onderzoek van Tycho blijkt Noord-Korea veel minder gesloten dat dat we nu denken. “Dit monument laat zien dat veel landen juist tegen Noord-Korea opkijken, een land dat op eigenzinnige wijze standhoudt in een vijandige arena.”

We worden er allemaal gelukkig van, de Loesje posters. Anne Veenstra, betrokkene van het eerste uur, noemt de posters een voorloper van Twitter. Op ludieke wijze stelden deze maatschappelijke kwesties aan de kaak: “Kan die parkeergarage even van mijn zandbak?”

Het programma sluit af met een nummer van de Konrad Koselleck Big Band. 25 jaar geleden op 4 oktober lieten 43 mensen het leven in de Bijlmerramp. Koselleck vangt deze rouwverwerking in muziek, ondersteund door indrukwekkende teksten van oa. Bijlmerramp-overlever Mista Mizzle. Zij vertolken op prachtige wijze de zoektocht naar nieuw geluk van de getuigen van de Bijlmerramp. Een mooiere afsluiting had deze eerste ochtend in de Maand van de Geschiedenis zich niet kunnen wensen.

 

De uitzending is hier in zijn geheel terug te luisteren.

Kijk voor meer foto's van deze dag op onze Flickrpagina.