Thema 2017: Geluk

In oktober spoelen we terug. In 2017 rond het thema Geluk.

Is geluk alleen een product van de postmoderne tijd of zijn mensen altijd bezig het geluk te vinden? Tegenwoordig hebben veel mensen in Nederland de vrijheid om zelf vorm te geven aan hun levensgeluk. Tegelijkertijd zijn er mensen die met weinig vrijheden het geluk najagen, door op zoek te gaan naar een veilige thuisbasis of betere economische kansen.

Is de mate van vrijheid een belangrijke voorwaarde voor een gelukkig leven of hoeft dat helemaal niet zo te zijn? Waren mannen vroeger gelukkiger dan vrouwen, omdat ze meer mogelijkheden en rechten hadden? Was de huisvrouw uit de jaren vijftig gelukkig met de komst van de wasmachine? Was er geluk te vinden in tijden van oorlog en onderdrukking en hoe zag het geluk er toen uit? En wanneer is geluk misleidend geweest?

Sommige mensen worden gelukkig van het geluk van anderen, zoals verzetshelden, weldoeners en mecenassen. Voor anderen manifesteert geluk zich in materiële vooruitgang, status of macht. Weer anderen vinden geluk in het kleine, alledaagse.

Geluk lokt, doet dromen en harder werken.

Geluk als beloning wordt ook succesvol gebruikt in propaganda. De ideale samenleving van Hitler, met Lebensraum voor het Arische ras, is in propaganda verbeeld in gelukzalige taferelen. En de filmpjes van IS over het kalifaat stralen ook een saamhorige idylle uit. Wie verblind is door geluk kan bedrogen uitkomen. De hang naar geluk maakt dat mensen zich ergens aan verbinden of voor inzetten. Of dat nu een geliefde, een geloof of een bedrijf is.

Er zijn ook mensen die voor het ongeluk geboren lijken te zijn. Door een noodlottige samenloop van gebeurtenissen lukt het hen maar niet hun doel te bereiken of hun geluk vast te houden. Het geluk van de een kan ook de ellende van de ander betekenen. Zo bracht de Nederlandse handelsmentaliteit in de zeventiende eeuw een exponentiële groei aan welvaart binnen de Nederlandse landsgrenzen en herinnert die periode ons tegelijkertijd aan het slavernijverleden. Zoals we nu met veel geluk onze smartphone bedienen terwijl we tegelijkertijd weten dat die in elkaar is gezet in een land waar de welvaartsstandaard een stuk minder groot is. Geluk neemt vele vormen en maten aan.

In oktober 2017 gaan we op zoek naar de betekenis van en verschillende perspectieven op geluk door de eeuwen heen.